Voorkom schade aan je woning; 5 tips om veilig te stoken
Een schoorsteenbrand kan onverwacht ontstaan door opgehoopte creosoot, onvoldoende ventilatie of verkeerd brandmateriaal. Met grondige voorbereiding en regelmatig onderhoud beperk je het risico aanzienlijk. Hieronder vind je per tip een uitgebreide toelichting en praktische adviezen voor een veilige verbranding.
1. Jaarlijks vegen en inspecteren
Laat je schoorsteen minstens één keer per jaar professioneel vegen én inspecteren, bij voorkeur vlak voordat het stookseizoen begint. Tijdens het vegen verwijdert de schoorsteenveger alle roet- en creosootlagen, terwijl de inspectie eventuele scheuren, verzakkingen of verstoppingen (zoals vogelnesten) opspoort. Vraag je veeger om een camera-inspectie: daarmee kun je zelf meekijken en afwijkingen beter begrijpen. Houd na elke stookperiode ook zelf de schoorsteenkast schoon en controleer visueel of er geen roetophopingen ontstaan zijn.
2. Gebruik goed droog hout
Stook uitsluitend met hout dat minimaal twee jaar onder een afdak heeft gedroogd en waarvan het vochtgehalte onder de 20% ligt. Vers of vochtig hout geeft meer damp, wat tijdens verbranding extra creosoot laat neerslaan tegen de schoorsteenwanden. Meet het vochtgehalte met een eenvoudige houtvochtmeter voordat je hout koopt of stook; dit voorkomt teleurstelling en onnodige vervuiling. Stapel het hout na aankoop in een geventileerde ruimte, liever geen dichte schuur, zodat de laatste restvochtigheid verdwijnt. Combineer harde houtsoorten (eiken, beuken) voor een langzame, schone verbranding en zachtere houtsoorten (den, populier) om snel heet vuur te krijgen.
3. Zorg voor voldoende luchttoevoer
Een goede verbranding heeft altijd voldoende zuurstof nodig; een tekort leidt tot onvolledige verbranding en meer creosootvorming. Open de luchtroosters van je haard volledig bij het aansteken en speel tijdens het stoken met de kleppen om het vuur steeds voldoende lucht te geven. Controleer of de rookgassen probleemloos afvoeren: geen zwakke trek of rookterugslag is essentieel. Overweeg bij zeer luchtdichte woningen een ventilatierooster of -ventilator in de stookruimte zodat er continu verse lucht beschikbaar is. Meet eventueel de luchtkwaliteit met een CO‑detector en zorg dat deze altijd binnen veilige grenzen blijft.
4. Installeer een schoorsteenkap
Een schoorsteenkap voorkomt dat regenwater, bladeren, vogelnesten en andere vervuiling in de schoorsteen terechtkomen. Bovendien fungeert hij als vonkenvanger, waardoor brandende deeltjes niet op het dak of in de omgeving belanden. Kies een kap met RVS- of gegalvaniseerd staalgaas en een afdak, zodat ook kleinere roetdeeltjes niet direct naar buiten vliegen. Laat de kap jaarlijks controleren op roestvorming of loszitten, en reinig het gaas bij overtollige vervuiling. Zo blijft de afvoeropening vrij en het afvoersysteem optimaal functioneel.
5. Controleer je installatie regelmatig
Naast de jaarlijkse vakinspectie is het verstandig om bij elke stookbeurt kort te controleren of alles naar behoren werkt. Let op een gelijkmatige vlammenzee zonder wilde steekvlammen, houd de rookpluim in de gaten en zorg dat er geen rook de kamer in slaat. Als je ongewoon veel rook, lawaai of geur detecteert, schakel dan direct je schoorsteenveger in voor een tussentijdse check. Noteer bovendien de branduren van je haard in een logboekje: bij meer dan 100 stookuren per jaar kun je overwegen twee veegbeurten te plannen. Zo voorkom je verrassingen en stook je elk seizoen weer veilig.
Conclusie
Met deze uitgebreide tips verklein je het risico op een schoorsteenbrand aanzienlijk en geniet je zorgeloos van je haardvuur. Stook bewust, onderhoud regelmatig en blijf alert: dat is de sleutel tot een veilige en warme winter.
